جلسه بزرگداشت سالروز ملی شدن صنعت نفت

با سخنرانی: ناصح، امیربختیار، کیانی، نیک سرشت، جعفریان

      آینده نگر: عصر دوشنبه 27 اسفند، کمیسیون پژوهشهای تاریخی کانون آینده نگری ایران -به مدیریت پریسا رکنی- با برگزاری نشست محدودی، سالروز ملی شدن صنعت نفت ایران را گرامی داشت.

      در ابتدای این جلسه، رامین ناصح دبیرکل کانون آینده‌نگری و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، بیان داشت: آنچه که امروز ما را بر آن داشت که دور هم جمع شویم، یکی از مناسبتهای بسیار مهم تاریخ معاصر ایران یعنی ملی شدن صنعت نفت به رهبری زنده یاد دکتر محمد مصدق است. پیروزی دکتر مصدق در ملی کردن صنعت نفت ایران، الهامبخش جنبشهای عظیمی در سراسر جهان برای مبارزه با استعمار و امپریالیسم و دفاع از حقوق مردم ستمدیده جوامع جهان سوم شد و به تشکیل جنبش عدم تعهد انجامید.

      ناصح افزود: مرحوم جمال عبدالناصر در مصر، سوکارنو در اندونزی، مارشال تیتو در یوگسلاوی، قوام نکرومه در غنا و بسیاری دیگر از رهبران آزادیخواه و ضد استعمار جهان، آنچنان که خود اذعان داشته‌اند، در نهضتهای تحت رهبری خود از حرکت دکتر مصدق الهام گرفته‌اند و خود را وامدار ایشان می‌دانند، که پیش از این، در مقاله مفصلی در روزنامه مردمسالاری، این موضوع را به تفصیل و مستندا مورد موشکافی قرار دادم.

      وی اظهار داشت: مصدق کبیر برای ما ایرانیان هنوز زنده است و ارزشمند، و بزرگداشت یاد و خاطره او واجب. مصدق برای ساختن جامعه‌ای سالم، پویا و پر از مهر و مدنیت فعالیت می‌کرد. به قول یکی از دوستان، مصدق، نیاز زمانه و الگویی راهگشا برای امروز و فرداست.

      دبیرکل کانون آینده نگری ایران افزود: امروزه لازم است که کنکاشی گسترده در تاریخ زندگی آن بزرگوار داشته باشیم و روش و منش او را بررسی کنیم تا بتوانیم شناخت صحیحی از تاریخ معاصر کشورمان و چالشهای آن بدست آوریم. البته متاسفانه با چنین کنکاشی درمی‌یابیم بخش زیادی از کسانی که امروزه با نام مصدقی فعالیت می‌کنند (بجز آنها که صبغه مذهبی دارند) از روش و منش مصدق عدول کرده‌اند. یعنی اولا  با گرایش به لیبرالیسم اقتصادی که مغایر با سیاستهای دولت ملی مصدق -بویژه دومین دولت او- است، ثانیا با عدم موضعگیری صریح و قاطع در برابر استعمار و امپریالیسم و ثالثا با گرایش به نوعی ناسیونالیسم افراطی که صبغه شوونیستی و پان فارسیستی پیدا کرده است، عملکردشان در تعارض با سیره مصدق است.

      ناصح یادآور شد: مصدق هرگز ناسیونالیست به معنای مصطلح آن نبود. او البته ملی گرا بود به معنای مردمی و مردم گرا. ولی هرگز در زندگی او به سخنی برخورد نمی‌کنیم که در آن، ستایش افراطی از افتخارات ایران باستان کرده باشد یا دیدگاهی متعصبانه نسبت به ملت و ملیت داشته باشد. او یک انسان گرا به معنی واقع کلمه بود و اگر هم از ایران ستایش می‌کرد، می‌گفت: «من نماینده ملتی هستم که فرهنگ و ادبیات و فکر عرفانی آن، به جهان درس آدمیت و انسانیت داده است.»

      پس از وی، امیررضا امیربختیار محقق تاریخ معاصر ایران پشت تریبون قرار گرفت و طی سخنان خود اظهار داشت: دکتر محمد مصدق رهبر نهضت ملی ایران از آنجایی که روی کار آمدن حکومت دمکراتیک و تامین حقوق ملت ایران را در گرو کوتاه شدن دست بیگانگان از شریان اصلی اقتصاد کشور و عدم دخالت آنها در امور داخلی مملکت و استقلال ایران میدانست به پیشنهاد شهید دکتر حسین فاطمی ملی کردن صنعت نفت ایران را در سر لوحه اقدامات خود قرار داده و در این راستا از هیچ کوششی فرو گزار نبودند و به همین خاطر بود که حاضر به پرداخت غرامت به شرکت نفت انگلیس و ایران بود اما پیشنهاد  بازگشت این شرکت را به هیچ عنوان نپذیرفت .

      امیربختیار افزود: نهضت ملی ایران با تلاشها، مجاهدتها و مبارزاتی که در دهه بیست و اوایل دهه سی خورشیدی به همراه داشته و موفقیتهای باارزشی که در طول عمر نه چندان طولانی دو دولت ملی دکتر مصدق به دست آورده توجه کلیه ملت های تحت ستم جهان علی الخصوص خاورمیانه و خاور دور را به سوی خود جلب کرده که گواه آن را میتوان در استقبال میلیونی که در مصر از پیشوا و رهبر مبارزات ضد استعمار مشرق زمین توسط مردم این سرزمین به عمل آمد مشاهده کرد، که امپریالیسم جهانی و قدرت طلبان را که منافع نا مشروع خود را در خطر میدیدند به وحشت دو چندان انداخت و موجبات آن را فراهم کرد که تلاشهایی را که از ابتدای فعالیت های  نهضت ملی برای سرکوب این نهضت آغاز کرده بودند را شدت بخشیده و بر اساس اسناد منتشر شده  سازمان های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس با هزینه های بسیاری موجبات کودتای بیست و هشت مرداد را در بین حیرت و تعجب مردم آزاده ایران که همواره پشتیبان دولت ملی دکتر مصدق بودند را فراهم کردند.

      در ادامه جلسه همچنین رضا کیانی (دبیرکل مجمع همبستگی جوانان)، عبدالرحمن نیک سرشت و سید رضا جعفریان سخن گفتند. شایان ذکر است در این جلسه جمعی از  فعالان مدنی شاخص اهواز نیز حضور داشتند که از میان آنها می‌توان به مهندس چیت ساز، فرهاد نورآباد، شیرانی، علیرضا عبدالله نژاد و خانمها یزدی و دکتر لرستانی اشاره کرد.